(با محوریت اقتصاد اجتماعی)
آخرین مهلت ارسال آثار:
۲۵ اسفند ۱۴۰۴
آخرین مهلت ارسال آثار: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴
در تاریخ اندیشه اقتصادی، اندیشمندانی که پیوند میان ساختارهای نهادی، رفتارهای اجتماعی و فرآیندهای اقتصادی را به گونهای عمیق و چندلایه بررسی کردهاند، همواره جایگاهی ویژه داشتهاند. داگلاس نورث، اقتصاددان برجسته آمریکایی که در سال ۱۹۹۳ جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد، یکی از این چهرههای کلیدی است که با تأکید بر نقش نهادها در […]
اقتصاد نئوکلاسیک که رویکرد مسلط و رایج در آموزش رسمی اقتصاد به شمار میآید اغلب تصویری بسیار انتزاعی و سادهشده از انسان ارائه میدهد. در این چارچوب نظری نیروی کار به یک نهاده به نام کار فروکاسته میشود و خریداران صرفا به مصرفکنندگان تبدیل میشوند. فرض اساسی این است که افراد تصمیمگیرندگانی کاملا عقلانی هستند که هر یک به صورت مستقل در پی بیشینهسازی مطلوبیت شخصی یا سود خود عمل میکنند. قیمتها و بازارها نیز به شکلی تقریبا جادویی همه این انتخابهای اتمیزه را هماهنگ میکنند و به نتیجهای کارا منتهی میشوند. هرچند این الگوی ساده میتواند برخی پدیدههای بازار را توضیح دهد اما بخش بزرگی از واقعیتهای تعیینکننده حیات اقتصادی را نادیده میگیرد. به طور خاص این رویکرد توجهی به این واقعیت ندارد که انسانها چگونه با یکدیگر همکاری میکنند تا قواعد نهادها و اهداف مشترکی را شکل دهند که مسیر زندگی اقتصادی را تعیین میکند. با تقلیل انسانها به واحدهای منفرد نیروی کار یا مصرفکنندگانی در جستوجوی رضایت فردی نظریه نئوکلاسیک از درک قدرت جمعی تجربههای مشترک و مشروعیت تصمیمگیری دموکراتیک بازمیماند. در این مقاله توضیح داده میشود که اقتصادهای واقعی چگونه در بستر جامعه ریشه دارند و چرا علم اقتصاد باید نهادها فرهنگ و مشارکت اجتماعی را نیز در کنار افراد انتزاعی در نظر بگیرد.
اقتصاد، در ظاهر علمی خنثی و بیطرف است؛ اما در واقع، سرشار از پیشفرضهای فرهنگی، ارزشی و حتی جنسیتی است. برای دههها، اقتصاد جریان اصلی با مدلهایی سروکار داشت که انسان را موجودی عقلانی، سودجو و منزوی در نظر میگرفت — تصویری که نه تنها با واقعیت پیچیدهی زندگی انسانی فاصله دارد، بلکه نقش همکاری، […]
اقتصاد بازار و محدودیتهای تفکر اقتصادی کلاسیک کارل پولانی، اقتصاددان و جامعهشناس معاصر، با رویکردی انتقادی به اقتصاد بازار کلاسیک، بر این باور بود که تحلیل صرفاً اقتصادی نمیتواند پیچیدگیهای جامعه انسانی را توضیح دهد. اقتصاد بازار در نگاه کلاسیک، نهادی طبیعی و خودتنظیم تلقی میشود که عرضه و تقاضا بر اساس مکانیزمهای خودکار، منابع […]
پیوند نخستین میان اقتصاد و اخلاق در اندیشه آدام اسمیتاقتصاد کلاسیک غالباً با نام آدام اسمیت شناخته میشود، اما این تصویر که او بنیانگذار اقتصادی کاملاً مبتنی بر نفعجویی فردی و رقابت بیمهار بوده، با دقت تاریخی سازگار نیست. اسمیت پیش از انتشار «ثروت ملل»، کتاب «نظریه احساسات اخلاقی» را نوشت؛ اثری که بنیان رفتار […]
در دنیای کسبوکار امروز، وسوسه سود فوری و بازده کوتاهمدت بسیار زیاد است. بسیاری از سازمانها و سرمایهگذاران به دنبال افزایش سریع درآمد هستند و اغلب هزینههای اجتماعی و محیط زیستی را نادیده میگیرند. اما تجربه نشان میدهد که این رویکرد کوتاهمدت نه تنها پایدار نیست، بلکه در بلندمدت میتواند خطرناک و پرهزینه باشد. اقتصاد […]