(با محوریت اقتصاد اجتماعی)
آخرین مهلت ارسال آثار:
۲۵ اسفند ۱۴۰۴
آخرین مهلت ارسال آثار: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴
امروز ۲۷ بهمن ۱۴۰۴، تصمیم بانک مرکزی تحت مدیریت عبدالناصر همتی برای کاهش سقف انتقال در سامانه ساتنا برای چند بانک ناتراز (بانکهای ایران زمین، رسالت، سپه، مسکن و موسسه ملل) اعمال شد. اما به باور بسیاری از تحلیلگران اقتصادی این تصمیم، یک اقدام تنبیهی با هدف مداخله در زیرساخت نقدینگی تلقی میشود، نه صرفاً […]
اگر عنوان این مقاله حس ملال و خستگی از تحلیلهای تکراری را در شما زنده میکند باید بگویم این تحلیل به هیچ عنوان به دنبال فروکاست علت ناتوانی کشور در جذب سرمایه خارجی نیست. البته که عدم سرمایهگذاری خارجی در صنایع مختلف کشور و عدم حمایت از نوآوری علل بسیار پیچیده و متنوعی دارد که […]
در تاریخ اندیشه اقتصادی، اندیشمندانی که پیوند میان ساختارهای نهادی، رفتارهای اجتماعی و فرآیندهای اقتصادی را به گونهای عمیق و چندلایه بررسی کردهاند، همواره جایگاهی ویژه داشتهاند. داگلاس نورث، اقتصاددان برجسته آمریکایی که در سال ۱۹۹۳ جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد، یکی از این چهرههای کلیدی است که با تأکید بر نقش نهادها در […]
در تاریخ پرتلاطم اندیشه اقتصادی، تورم همواره فراتر از یک پدیده صرفاً پولی ظاهر شده و به عنوان یکی از پیچیدهترین مکانیسمهای توزیع ثروت و قدرت در جوامع انسانی عمل کرده است. این مفهوم که در ظاهر به افزایش مستمر سطح عمومی قیمتها اشاره دارد، در عمق خود بازتابی از تعاملات پیچیده میان ساختارهای اقتصادی، […]
در جوامع معاصر که اقتصاد به عنوان شریان اصلی حیات اجتماعی عمل میکند، معیشت مردم نه تنها به تولید و توزیع کالا و خدمات وابسته است بلکه به طور عمیقتری با ساختارهای نهادی مالی گره خورده که جریان سرمایه، اعتبار و اعتماد را در جامعه تنظیم میکنند. بهبود معیشت که اغلب به معنای افزایش قدرت […]
به یاد داریم در دوره ریاست عبدالناصر همتی بر بانک مرکزی در دولت حسن روحانی، مجموعه ناشکیل از ابزارهای تثبیتی و آزادسازیهای غیرکنترل شده در حوزه ارز دنبال شد. آخرین تلاشهای همتی در راستای کنترل نرخ ارز بر برنامهریزی برای بازار سوم ارز و ایجاد نرخهای متعدد ارز رسمی و نیمایی برای پوشش واردات و […]
فاجعه نسلکشی سال ۱۹۹۴ در رواندا نه تنها یکی از تاریکترین صفحات تاریخ معاصر آفریقا را ورق زد بلکه بنیانهای اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی این کشور را به طور کامل دگرگون ساخت. در کمتر از صد روز، نزدیک به یک میلیون نفر جان باختند و میلیونها تن دیگر آواره شدند و اقتصاد کشور که پیشتر […]
مقدمه در پهنه تاریخ معاصر اقتصاد سیاسی، شیلی به عنوان یک آزمایشگاه زنده برای آزمون ایدههای اقتصادی مدرن ظاهر شده است که در آن تقابل ایدئولوژیها، ساختارهای اجتماعی و نیروهای قدرت به گونهای درهم تنیده شدهاند که درک پیچیدگیهای نظام سرمایهداری جهانی را ممکن میسازد. این کشور آمریکای جنوبی، که از اوایل قرن بیستم با […]
اقتصاد اجتماعی تمرکز زندگی اقتصادی را از سود و قدرت بازار به سمت انسانها، هدفها و جامعه تغییر میدهد. در این چارچوب، اخلاق و بازتوزیع نه یک فکر ثانویه، بلکه اصول بنیادی هستند. این دیدگاه ریشه در اندیشههای افرادی مانند کارل پولانی دارد که اقتصادها را در بستر جامعه و نه تحت حاکمیت بازارهای بیروح […]
اقتصاد نئوکلاسیک که رویکرد مسلط و رایج در آموزش رسمی اقتصاد به شمار میآید اغلب تصویری بسیار انتزاعی و سادهشده از انسان ارائه میدهد. در این چارچوب نظری نیروی کار به یک نهاده به نام کار فروکاسته میشود و خریداران صرفا به مصرفکنندگان تبدیل میشوند. فرض اساسی این است که افراد تصمیمگیرندگانی کاملا عقلانی هستند که هر یک به صورت مستقل در پی بیشینهسازی مطلوبیت شخصی یا سود خود عمل میکنند. قیمتها و بازارها نیز به شکلی تقریبا جادویی همه این انتخابهای اتمیزه را هماهنگ میکنند و به نتیجهای کارا منتهی میشوند. هرچند این الگوی ساده میتواند برخی پدیدههای بازار را توضیح دهد اما بخش بزرگی از واقعیتهای تعیینکننده حیات اقتصادی را نادیده میگیرد. به طور خاص این رویکرد توجهی به این واقعیت ندارد که انسانها چگونه با یکدیگر همکاری میکنند تا قواعد نهادها و اهداف مشترکی را شکل دهند که مسیر زندگی اقتصادی را تعیین میکند. با تقلیل انسانها به واحدهای منفرد نیروی کار یا مصرفکنندگانی در جستوجوی رضایت فردی نظریه نئوکلاسیک از درک قدرت جمعی تجربههای مشترک و مشروعیت تصمیمگیری دموکراتیک بازمیماند. در این مقاله توضیح داده میشود که اقتصادهای واقعی چگونه در بستر جامعه ریشه دارند و چرا علم اقتصاد باید نهادها فرهنگ و مشارکت اجتماعی را نیز در کنار افراد انتزاعی در نظر بگیرد.